Thiang Thlarau Riantuannak

Biahmaithi

Lairam ah Thiang Thlarau rianttuannak kong hi kan chim duh ngai mi a si. Kanmah nih kan ruah cia mi ning in thlarau kong kha kan ruah chih tawn caah Thiang Thlarau rianttuannak kong hi phun dang pi kan lawh ter nak a um ttheu. Bible nih a chim ning in Thiang Thlarau rianttuannak kong hi kan theih lo ruangah buainak zong a um kho ngai. Pathian (Pa), Jesuh Khrih (Fapa), le Thiang Thlarau kong hi fian ahcun kan zumhnak hi a pial tuk hnga lo.

Thiang Thlarau cu Pa le Fapa he aa khat mi a si. Pa, Fapa le Thiang Thlarau cu thumkomh Pathian ti an si. Pathian pathum a um tinak a si lo. Pa, Fapa le Thiang Thlarau hi Pathian an sinak ah hin pakhat an si. Pathian pakhat a si ko nain Pa, Fapa le Thiang Thlarau tiin pathum in an langh bia tu a si. Rian an ttuan tti. An i tinh mi aa khat. Thiang Thlarau hi Pa le Fapa nak in a nauta deuh hlei lo. Thiang Thlarau cu tthawnnak sawhsawh a si lo. Hi Thiang Thlarau in Pathian cu kan sinah a um mi Immanuel Pathian a si.

Biakam Hlun ah Thiang Thlarau Rianttuannak
Pathian nih van le vawlei a ser thawk in Thiang Thlarau cu rian a ttuan ve (Genesis 1:2). Thiang Thlarau cu Pathian thin le lung le cawlcanghnak a si. Biakam Hlun ah profet Joel nih a chim mi Thiang Thlarau kong kha Biakam Thar Lamkaltu 2:16-21 ah hin a chim tthan. Job nih “A thaw in van kha a thiang i a kut in a zaam mi rulpi cu a chunh” tiah a ti (Job 26:13). Profet le Bible bia hna zong hi Thiang Thlarau rianttuannak in a chuak mi an si. Ezekiel nih thlarau rianttuanak kong cu a chim (Ezekiel 2:2; 8:3; 11:1, 24). 2 Peter 1:21 ah hin “profet bia cu minung duhnak chung menmen in a chuak mi a si lo, sihmanhsehlaw Pathian sinin a ra mi bia kha mi nih an chim tikah, Thiang Thlarau nih a fial hna caah a si” tiin ttial a si. Zungthiamnak zong Thiang Thlarau rianttuannak in a chuak mi a si (Exodus 31:3-5). Ram hruai thiamnak zong Thiang Thlarau in a chuak mi a si (Genesis 41:38). Israel ramhruaitu hna zong Thiang Thlarau nih thiamnak a pek hna (1 Samuel 16:13). Siangpahrang David nih “na Thiang Thlarau cu ka sin in ka lak kanh hlah” tiah a ti (Ps. 51:11). Isaiah nih “Sifak mi hna sinah thawngttha chim awk ah Thiang Thlarau nih chiti a ka thuh (Isaiah 61:1-4)” tiah a chim mi kha Jesuh Khrih nih Luke 4:18-21 ah a chim tthan. A cunglei bantuk in Biakam Hlun chan ah Thiang Thlarau rianttuannak cu hmuh khawh a si.

Jesuh Khrih Nunnak ah Thlarau Rianttuannak
Jesuh Khrih nih vawlei ah a nun lio le Pathian rian a ttuan lio ah Thiang Thlarau rianttuannak nih a bawmh zungzal. A chuahnak ah Thiang Thlarau rianttuannak cu a lang (Luke 1:35). Jesuh Khrih cu mi zapi sinah rianttuan thawk aa timh tikah Thiang Thlarau rianttuannak cu kan hmuh (Matt 3:16; Mark 1:10; Luke 3:22; John 1:32). Tipilpetu Johan nih tipilnak a pek tikah Thiang Thlarau kha a cungah a lang (Mark 1:8). Jesuh cu Thlarau in a khat (Luke 4:1). Tukforhnak a innak hmun ah Thlarau nih a hruai (Matthai 4:1-11, Mark 1:12, Luka 4:1-13). A rianttuannak dang vialte zong ah Thlarau nih lam a hruainak kong kha a lang. Tukforhnak a tei hnu ah Thlarau tthawnnak he Galilee ah a kal i thawngttha a chimh hna (Luke 4:14). Jesuh Khrih nih khuachia hna kha tthawl in khuaruahhar thil a ser tikah “Pathian Thlarau tthawnnak in khuachia cu tthawl an si; vancung pennak cu nan cungah a tlung cang” tiah a ti (Matt. 12:25-28). Cu caah, Farasi mi hna kha “Pathian Thlarau a doh mi cu ngaihthiam an si lai lo” tiah a ti hna (Matt. 12:31-32). Jesuh Khrih nih a thlah mi minung 70 nih khuachia hna an tthawl tikah Thlarau ah lawmhnak an ngei (Luke 10:17-21).

Jesuh Khrih nih Thiang Thlarau rianttuannak hi a tem tikah zeiti pi in a um lem lo. Thiang Thlarau kha minung nih kan tem ning bantuk in si lo in, amah sining tawn te in a si ko. Bible nih Jesuh cu dannak a ngei in a chim lem lo.

Zumtu Khrihfami Nunnak ah Thiang Thlarau Rianttuannak
Jesuh Khrih nih thlarau in hrintthan mi sinak ah Thiang Thlarau rianttuannak kong kha a chim tawn. Nikademu sinah “thlarau in hrintthan na si lo ahcun vancung pennak na co kho lai lo” tiah a ti (Johan 3:1-14). Thlarau in hrintthannak cu hi bantuk in a chim fian: Moses nih dar rul kha ram lakah a taar bantuk in Mi Fapa cu vailam cungah taar a si ve lai; Moses nih a tar mi dar rul kha a zoh mi paoh nih rulcuknak in an dam bantuk in vailam cungah taarmi Mi Fapa kha a zummi paoh nih zungzal nunnak an ngei lai. Jesuh Khrih a zummi paoh hi Thiang Thlarau in hrin mi kan si ti kha a langh ter. Hrintthannak caah Thiang Thlarau cu rianttuantu a si kha a langh ter. Biadang in, zumhnak ngeih khawh nak ding ah Thiang Thlarau rianttuannak a telnak kha a langh ter.

Jesuh Khrih nih “Pathian nih thil vialte hna cu ka Pa nih a ka pek cang; ka Pa nih dah ti lo cu ahohmanh nih Fapa hi an hngal kho lo” a ti (Luke 10:22). Jesuh Khrih nih Pathian Fapa Messiah a sinak kong hi a chim tikah a zultu hna hmanh nih an thei khawh lo caah Thiang Thlarau rian kong kha a chimh hna: “ka Pa kha nan caah Bawmtu Thlarau ka hal lai i nan sinah zungzal in a um lai (Johan 14:16); Keimah min in Pa nih Bawmtu Thlarau a hun thlah tikah cun kan chimh mi vialte hna hi an cawnpiak hna lai; nan lung an pem ter hna lai” tiah a ti hna (Johan 14:26). Jesuh Khrih nih Thiang Thlarau rianttuannak kong cu Johan 16:7-15 ah a chim tthan. “Bawmtu cu nan sinah thlah a si lai i nan sualnak, dinnak le biacaihnak kong kha an hngalh ter hna lai (Johan 16:7-8). Biatak Thlarau a rat tikah cun biatak ah an hruai hna lai (Johan 16:13). Keimah kha sunparnak a ka pek lai. Ka sinin a lak mi kha an chimh hna lai. Pa nih a ngeih mi vialte cu keimahta an si dih. Keimah sinin a lak mi kha an chimh hna lai” (Johan 16:14-15) tiah a ti. Thiang Thlarau rian cu Jesuh Khrih nih a kan cawnpiak mi fian ter kha a si. Jesuh Khrih nih Pathian Fapa Messiah a sinak kong a chim mi kha kan lung a kan pem ter. Cu caah Jesuh Khrih cu kan zumh khawh nak a si. Jesuh Khrih zumhnak hi “hrintthan” kan ti mi a si. Amah a zum mi paoh cu hrintthan mi kan si. Thiang Thlarau cu Jesuh Khrih chim mi bia kha kan theih khawh nak hnga caah cawnpiaknak rian a ttuan.

Jesuh Khrih nih a zultu hna kha “Jerusalem kha chuahtaak lo in kan chimh mi hna Thiang Thlarau kha hngak ko u; Johan nih ti in tipilnak a pek nain nannih cu hmailei ni tlawmte chungah Thiang Thlarau in tipilnak pek nan si lai. Thiang Thlarau nan hmuh tikah tthawnnak nan hmuh lai; Jerusalem, Judea, Samaria le vawlei hmun kip ah ka tehte nan si lai” tiah a ti hna (Lamkaltu 1:4-8). Hi bantuk in Jesuh Khrih nih a chimh mi hna le thazang a pek mi hna kong he pehtlai in A thih hnu ah a zultu hna dirhmun cu: Jesuh Khrih thih lio le thlan ah an phum mi zong an hmuh tikah an ngaih a chia; an ttap (Mark 16:10; Johan 20:18). Jesuh Khrih a nung tthan ti hi an rak zum kho lo (Marka 16:11, 13-14; Matthai 28:17; Luka 24:11, 41). An sin ah kum thum chung a len lio ah a tho tthan lai ti cu a chim lengmang mi a si. Jonah cu ngapi paw chungah ni thum le zan thum a um bantuk in vawlei chungah ni thum le zan thum ka um ve lai a rak ti (Matthai 13: 38-40). Hi tluk in a rak chimh ko hna nain na thihnak ah ka thi ve lai tiah bia a kamhtu Simon Peter hna nih cun awl tein a hlawt ko. A thih hnu ah zultu dang he an rian tthing ngatlaih rian cu an ttuan tthan (Johan 21:1).

Peter le zultu dang sinah Jesuh cu a voikhatnak a langh lio ahkhan “Khua zakip ah va kal ulaw miphun vialte kha ka zultu ah va ser hna u; Pa le Fapa le Thiang Thlarau min in tipilnak va pe hna u law kan fial mi vialte hna hi an zulh khawh nak hnga va cawnpiak hna u” tiah a fial hna (Matthai 28:19-20). Jesuh cu zultu hna sinah a voithumnak a langh tthannak cu an ngatlaihnak hmun Tiberias Rili ah a si. Peter cu “ka tuu kha zohkhenh hna” tiah a ti hnu ah “Ka zul” tiah bia tawite in a ti tthan (John 21:15-19). Peter nih thim ding dang a ngei ti lo. Jesuh Khrih nih a fial mi hna thawngttha chim rian ttuan khawh nak caah Peter le zultu hna nih a herh mi Thiang Thlarau tthawnnak a si cang.

Pentekos Ni Thiang Thlarau
Petekos ni ah a cang mi Thlarau cu Tipil petu Johan nih a chim mi “Thiang Thlarau le mei in tipilnak an pek hna lai” (Luka 3:16) le profet Joel nih a chim mi “Thiang Thlarau in tawihnak” (Joel 2:28-29) kha a tlinnak a si. Pentecos ni ah Thlarau a tlunnnak langhternak cu 1) thlitu, 2) meizik he a lo mi lei, 3) holh dang, 4) Thiang Thlarau an si. Thlitu hi tthawnnak thlarau bantuk, mei hi thiannak, le lei hi thawngtha bia chimnak bantuk in langh ter mi an si. Holh dang ti mi hi minung holh phun in a lang nain Paul nih I Korin 12 le 14 ah a chim mi thinlung in a chuak mi holhnak le aukhuannak bia zong a si kho. Hi Bible bia nih a langhter duh mi cu “Pathian nih zumtu hna kha kan umpi hna tiah fianghlang ngai in a hngalhternak hna a si. Elijah sinah Pathian a langh ning (I Siangpahrang 19:10-13) zong ah thli a hrang, li a hnin, mei a chuak. Asinain, Pathian cu thli, lihninh le mei chungah a um lo tiah a ti. Hi zong hi Pathian umpinak kha a langhtertu tthiamtthiam a si. Hi bantuk in linsa ngai in thil a cang mi lakah Pathian bia cu thinlung nih nemtein a theih khawh. Pentekos ni ah Peter nih a cawnpiak mi hna bia cu David hrinsor sinnak in a thawk i Pathian nih Jesuh cu Bawipa ah le Messiah ah a sernak kong kha a si (Lamkaltu 2:14-41). Jesuh Khrih nih Pathian Fapa Messiah a sinak kong kha a rak chim lengmang nain zultu hna hmanh nih an fiang kho lo. A tu cu Thlarau nih an lung a pem ter hna caah an theih khawh. Mi tampi kha Jesuh Khrih zumtu khrihfa ah an cang. Pentekos ni ah a cang mi vialte cu Jesuh Khrih nih a chim mi bia vialte kha Thiang Thlarau bawmhnak in theih khawh nak ding caah a si.

Pathian nih minung sinah langhnganpi in a phuan caan a um ko. Asinain a tambik cu minung nih theih khawh ding in nem tein a phuang. A zeibantuk phun in a phuan hmanh ah a biapibik in theih a herh mi cu “Jesuh Khrih nih a kan cawnpiak mi bia lung pem ter kha Thiang Thlarau rianttuannak cu a si” ti hi a si. Pentekos ni ah Peter phungchim mi a biazik cu “Israel mi vialte hna, nannih nih vailam tahnak thing cungah nan khenh chih mi Jesuh Khrih hrimhrim hi Pathian nih Bawipa ah le Messiah ah a ser cang, ti kha fiangte in hngal u” (Lamkaltu 2:36) ti hi a si. Hi kong kha an theih tikah an lungthin a hriah ngaingai hna (Lamkaltu 2:37). Mi tampi nih kan sinah Pathian Thlarau a phuannak ah hin Jesuh Khrih hngalh le zumh kha biapibik ah ruat lo in thli, mei le holh dang kong ah kan i za. Thlarau nih a phuan duhchan kha thli, mei le holh dang nih a phenh. Cu caah Pentekos ni Thlarau nih a phuan duh chan mi Jesuh Khrih kha thei lo in a phuannak ah thil a cang mi ah kan buai deuh caah mi tampi cu kan zumh mi hi kan fiang tawn lo. Pentekos ni ah Thlarau nih cun mi zapi kha Jesuh Khrih kong ah lungpemnak a pek hna. Hi hi Pentekos ni Thlarau nih a phurh mi cawnpiaknak rian cu a si. Hi cawnpiaknak a theih tu hna nih Jesuh Khrih cu Messiah a si kha an hngalh caah ni khat ah minung thawng thum tluk cu zumtu ah an cang.

Biakawmnak:
Thiang Thlarau cu Biakam Hlun chungah van le vawlei ser hramthawk in rianttuan aa thawk i nihin zong ah kan sinah rian a ttuan zungzal. Jesuh Khrih a nun chung ah a chim mi Thlarau rianttuannak le a thawhtthan hnu ah Pentekos ni ah a cang mi Thlarau rianttuannak cu Jesuh Khrih bia le kong chim kha a si. Jesuh Khrih kong chim lo in thil dang kong a chim mi thlarau cu thlarau hman lo a si kho. Kan zumh mi Thlarau rianttuannak hi a hman lo ahcun kalsual le zumhsualnak a um kho. Kan zumh mi Thlarau kong hi kan fian ahcun “thlarau in hrintthannak” ti mi cu “Jesuh Khrih zumhnak” hi a si tiah fiang deuh in kan theih khawh lai. Jesuh Khrih zumtu paoh nih thlarau in hrintthan mi ka si tiah kan ti khawh lai. Hlim le laamnak in hrintthan ah a ruat mi hna zong nih an hrintthan taktak khawh nak hnga Jesuh Khrih kong kha an theih tthan a hau; Thlarau nih an lung a pem ter hna tikah an zumh mi kha fiangte in an hngalh khawh lai. Min men in khrihfa a si mi hna zong nih kan zumhnak kha chek tthan kan hau. Thiang Thlarau nih cun Jesuh kha Bawipa ah le Messiah ah pawm kho ding in a kan bawmh. Thiang Thlarau nih a hruai mi hna nih cun thinlung tak in “Jesuh cu Bawipa a si” tiah an ti khawh (I Korin 12:3). Kannih zong nih thinlung in Jesuh cu ka Bawipa a si tiah kan ti khawh ve ahcun Thlarau nih a hruai mi kan si kha hngalh ding a si. Thiang Thlarau lamhruainak hi mi tlawmte sinah langhngan pi in a can bantuk in kan sinah cang ve ding in kan ruah tawn caah kan zumhnak kong ah fiang lo in a um mi kan tam. A zum mi paoh cu Thlarau nih a hruai mi kan si hi kan hngalh ding a si. Jesuh Khrih a zum mi paoh cu Thlarau in hrintthan mi kan si. Emanuel Pathian nih Thlarau in a kan um pi zungzal ti hi thei bu te in Pathian cu thangtthat zungzal ding kan si.